دفتر مقام معظم رهبری
کانال نسیم قاینات را در تلگرام دنبال کنید
کد مطلب: 34  |  
تاریخ انتشار : 26 آبا 1391 - 19:04
از جمله تحریفی كه درباره يكي از شهداي كربلا به نام عبدالله بن عمير كلبي رخ داده و اسم وي را به غلط وهب بن جناب كلبي، معروف و مشهور ساخته است تا آنجا كه امروزه رساله هاي چندي را با نام «خاندان وهب» و... شاهد هستيم، غافل از اينكه در ميان شهداي كربلا شهيدي به نام وهب بن جناب كلبي در اصل نبوده است...


به گزارش نسیم قاین ،تحريف از ريشه «حريف» است. حرف هم در زبان عربي به گوشه و كنار گفته مي شود. به تحريف در اصل از ريشه و اساس خارج ساختن و از حد وسط دور كردن و به گوشه و كنار كشاندن است. در لغتنامه هاي فارسي ذيل واژۀ تحريف اين معاني آمده است: تغيير دادن، تبديل كردن ، ،‌كم و زياد كردن، از حالت اصلي در آوردن و به طرز و وضع ديگر انداختن كه همه در مترادف با معنايي است كه گفته شد و هر كدام به نوعي مفهوم انحراف از اصل را در بر دارد.

انواع تحريف

تحريف انواع و صورت هاي گوناگون دارد كه با توجه به علل و عوامل آن به چند نوع تقسيم مي شود؛ برخي از آنها در نگاه اول عادي و طبيعي مي نمايد و منشأ آنها را با تسامح مي توان عوامل قهري و طبيعي دانست و اينكه تاريخ زندگاني امام حسين و حماسه عاشورا نيز مانند هر موضوع ديگر دچار اين نوع تحريفات شده است. برخي ديگر از انواع تحريف هم از اغراض سياسي، قوم گرايي، قبيله پرستي، مقدس مآبي و ... ريشه مي گيرد
در اینجا به برخی از انواع تحریف طبیعی می پردازیم

۱- غلط خواني و اشتباه در نگاه و ديدن
با توجه به اينكه در تاريخ صدر اسلام نقطه گذاري كلمات، هنوز به صورت كامل رايج نشده بود و نيز در گذشته همه كتاب ها به صورت خطي و دست نوشته بود، صحيح خواني متون و ديدن درست كلمات و فهميدن و فهماندن درست معاني چندان سهل و آسان نبود. تنها لحظه اي غفلت يا عواملي چون خستگي و خواب آلودي كافي بود تا معني به كلي عوض شود و هر لحظه تحريف تازه اي به خيل بي شمار تحريفات اضافه شود.
در اينجا به يك نمونه قناعت مي شود و آن مربوط به كلمه اي است كه معاني زيادي دارد:

الف- بًريد، به معني قاصد، پيك، چاپار، نامه رسان است كه هم در زبان عربي و هم در زبان فارسي به كار رفته است.
ب- بريد، نام چند شخص از اصحاب امام معصوم (ع)،‌ يا شهيد و يا راوي حديث است كه گاه با هم خلط شده و هر يك به جاي ديگري گرفته شده است.
ج- بريد بن معاويه، از اصحاب بزرگوار و گرانقدر امام باقر و امام صادق (ع)است و از ياران نزديك و حواريون امام صادق (ع) شمرده مي شود كه آن حضرت وي را در اوتادالارض و اعلام الدين و در حديث ديگر از قوّامون بالقسط، قوّامون بالصدق و در زمره السابقون السابقون اولئك المقربون خوانده و چنان وي را ستوده است كه بهتر از آن قابل تصور نيست.
د- يزيد بن معاويه، خليفه دوم از خلفاي بني اميه بود كه به دستور مستقيم و مؤكد وي فاجعه كربلا رخ داد و به قول مورخ معروف اسلامي ابوالحسن مسعودي، از فرعون هم ستمگرتر و بي انصاف تر بود.

۲- غلط خواني و اشتباه در شنيدن و خواندن
در قسمت گذشته منشأ اشتباه، خطاي ديد انسان بود؛ اما در اين قسم آنچه موجب تحريف مي شود، گوش انسان است. مثال گوياي اين نوع تحريف هم بسيار است؛ اما از همه گوياتر تحريفي است كه در بخشي از زيارت عاشورا رخ داده است، به اين ترتيب كه امام (ع) فرموده بود:
اللهم العن العصابه الّتي جاحدت الحسين (ع) اما راوي به جاي، «جاحدت» (انكار كردند، عناد ورزيدند)،‌ «جاهدت» (جهاد كردند) شنيده و در نتيجه همين اشتباه،‌مرتكب تحريف شده است و ديگران نيز بدون دقت سخن نادرست و اشتباه فاحش وي را به جاي سخن درست امام (ع) ثبت و ضبط كرده اند.

۳- تشابه كلمات
تشابه كلمات هم گاهي موجب تحريفات شده است كه اشتباه چشم و گوش ، خطي بودن متون، بد خط بودن نسخه پرداز و نويسنده و ... را مي توان از عوامل آن برشمرد براي اين نوع تحريف روشن ترين مثال كلمه «حسين» و كلمه «حين» (گاه، زمان) است كه امكان دارد به جاي يكديگر خوانده شده باشد.

۴- تشابه اسمي
گاهي نيز تشابه چند اسم، موجب تحريف شده است؛‌ مانند نام مقدس امام دوم و سوم (حسن بن علي، حسين بن علي(ع)) كه اين اشتباه حتي امروز هم در ميان كتاب هاي حروفچيني شده گاهي رخ مي دهد و به جاي حسين بن علي، حسن بن علي و يا برعكس نوشته يا چاپ شده است.
مثال ديگري كه در اينجا لازم است يادآوري شود، مربوط به نافع بن هلال، يكي از شهداي به نام و بزرگوار عاشوراست كه گاهي با اسم هلال بن نافع يكي از جنايتكاران و جانيان عاشورا اشتباه شده است.

و نیزتحريفي كه درباره يكي از شهداي كربلا به نام عبدالله بن عمير كلبي رخ داده و اسم وي را به غلط وهب بن جناب كلبي، معروف و مشهور ساخته است تا آنجا كه امروزه رساله هاي چندي را با نام «خاندان وهب» و... شاهد هستيم، غافل از اينكه در ميان شهداي كربلا شهيدي به نام وهب بن جناب كلبي در اصل نبوده،‌ همچنانكه هلال بن نافع بجلي نبوده است. تنها تشابه اسمي است كه موجب اين تحريفات شده و در نتيجه شهيداني را با نام هاي هلال و وهب به شهداي كربلا افزوده است.

و اما آنچه در اين مورد موجب اشتباه شده،‌ نام زن عبدالله بن عمير كلبي بوده است. از آنجا كه آن شير زن «ام وهب» خوانده مي شد،‌ برخي تصور كرده اند كه شهيد مورد نظر (عبدالله بن عمير كلبي) پسر آن زن و نامش وهب بوده است.

۵- خطا در فهم
در اینجا لازم است به نوعي ديگر از انواع تحريف هم توجه شود. اين نوع تحريف كه بيشتر به اختلاف برداشت ها بر مي گردد «تحريف معنوي» خوانده مي شود و مانند تحريفات لفظي، اين قسم نيز درباره عاشورا فراوان رخ داده است؛

برای مثال: مي گويند و مي نويسند كه امام حسين (ع) روز عاشورا از دشمن آب خواسته است اما اين سخن كه به هيچ وجه با شخصيت غيور و بزرگوار سيدالشهدا (ع) نمي سازد، تنها از كم توجهي و بي دقتي ناشي شده است وگرنه اگر اندكي دقت مي كردند،‌ هيچ گاه اين اشتباه ذلّت بار رخ نمي داد. زيرا در متون معتبر عبارت «يطلب الماء» آمده است؛ يعني «آب مي جست». در حين مبارزه در ميدان به سوي فرات،‌ اسب مي راند تا آبي به بچه هاي تشنه در خيمه برساند.
اما اشتباه از آنجا ناشي شده است كه «يطلب الماء» (آب مي جست) با «يسأل الماء» (آب مي خواست) اشتباه شده است و حاصل اين تحريف هم كه چيزي جز توهين به حضرت امام حسين (ع) و ذليل جلوه دادن عزيز خدا نمي توانست باشد،

اما تحريفات عاشورا منحصر به اينگونه تصحيفات ناخواسته نيست؛ بلكه از همان اول دست هايي در كار بود كه آگاهانه به اين جنايات فرهنگي دامن مي زدند و دوستان نادان نيز از سر جهالت ساده لوحي همان تحريفات دشمنان را تبليغ و ترويج مي كردند. حال بايد ديد چه عواملي و چگونه به اين فاجعة فرهنگي دامن مي زدند؟

منبع: افکار نیوز

نظر شما

CAPTCHA ی تصویری
کاراکترهای نمایش داده شده در تصویر را وارد کنید.